MiCA – Kennismaking met de verordening markten in cryptoactiva

Watsonlaw_MiCA_cryptoactiva

MiCA – Kennismaking met de verordening markten in cryptoactiva

1. Digital Finance-pakket

In september 2020 publiceerde de Europese Commissie de conceptverordening Markets in Crypto-Assets (MiCA)[Verordening betreffende markten in cryptoactiva]. De verordening is onderdeel van het Digital Finance-pakket van de Europese Commissie. Doel hiervan is een ruimer aanbod van innovatieve financiële producten voor burgers van de Europese Unie te faciliteren en tegelijkertijd een hoge mate van bescherming te bieden voor zowel individuele investeerders als de financiële stabiliteit van de gehele Europese Unie. Het Digital Finance-pakket omvat vier strategische pijlers: fragmentatie op de markt beperken, EU-wetgeving aanpassen voor vereenvoudiging van digitale innovatie, virtuele financiën stimuleren en de inherente risico’s van deze technologische ontwikkelingen beheersen. Toezichthouders verwachten dat digitaal-vriendelijke wetgeving zal helpen bij het ontwikkelen van algemene branchestandaarden en bij informatie-uitwisseling tussen marktactoren. Hierdoor wordt een nauwere samenwerking tussen innovatieve startups en gevestigde bedrijven in de financiële sector gestimuleerd.

2. Politieke en historische context

In 2017 nam de waarde van Bitcoin ongekend toe en zagen toezichthouders over de hele wereld hoe de interesse in gedecentraliseerde financiën groeide, mede mogelijk gemaakt door de opkomst van Distributed Ledger Technology (DLT). In maart 2018 publiceerde de Europese Commissie het FinTech-actieplan. De Europese toezichthoudende autoriteiten (ESA’s) kregen hiermee de opdracht te onderzoeken of de bestaande wettelijke kaders met betrekking tot cryptoactiva voldeden. De onderzoeken werden uitgevoerd door de Europese Bankautoriteit (EBA) en Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) en illustreerden dat de bestaande financiële EU-wetgeving niet kan worden toegepast op cryptoactiva die niet kunnen worden aangemerkt als financiële instrumenten of e-money-tokens. Daarnaast was er de conclusie dat de enorme verscheidenheid van bestaande cryptoactiva ertoe leidt dat tokens vaak op grond van nationale rechtssystemen een verschillende wettelijke classificatie krijgen. Hierdoor kunnen deze digitale goederen binnen de rechtsgebieden van de lidstaten wettelijk niet consistent worden behandeld. Vervolgens ging de aandacht naar het potentiële gevaar van niet-gereguleerde virtuele activa voor investeerders en financiële markten, zoals consumentenfraude, cyberveiligheid, witwassen van geld en het risico op financiering van terrorisme.

3. Efficiëntie creëren

Met MiCA richt de EC zich op het dichten van hiaten in wetgeving door alle cryptoactiva die buiten het toepassingsgebied van bestaande financiële regelgeving vallen, zoals de richtlijn markten voor financiële instrumenten II (MiFID II) en de richtlijn elektronisch geld 2 (EMD2), binnen één wettelijk kader samen te brengen. Op de eerste plaats biedt de conceptverordening algemene EU-definities ter verduidelijking van wanneer er sprake is van cryptoactiva, asset-referenced tokens (ook bekend als stablecoins), utility tokens en aanbieders van cryptoactivadiensten (CASP’s). Daarnaast tracht de EC met MiCA transparantie te bieden binnen de cryptobranche door informatievereisten voor uitgevende instellingen van tokens op te stellen. MiCA geeft investeerders extra veiligheid door minimale kapitaaleisen te bepalen voor uitgevende instellingen van asset-referenced tokens, als prijsstabiliseringsmechanisme en als garantie dat de terugbetalingsverzoeken van kopers altijd kunnen worden ingewilligd. Ook neemt MiCA de verbodsbepalingen betreffende marktmisbruik en -manipulatie over, zodat de verordening marktmisbruik (MAR) niet alleen van toepassing is op financiële instrumenten, maar op alle cryptoassets. Met de invoering van deze maatregelen wil de EC voldoen aan de behoefte aan innovatieve investeringsproducten en tegelijkertijd rekening houden met de financiële risico’s die horen bij cryptoactiva.

MiCA legt niet alleen verplichtingen op aan uitgevende instellingen van tokens en gerelateerde dienstverleners, maar biedt de branche ook voordelen door aandacht te besteden aan de stijgende wettelijke fragmentatie in het beheer van cryptoactiva door heel Europa. Binnen de EU hebben bijvoorbeeld Malta en Estland nationale regelgeving voor cryptoactiva aangenomen met licentie- en controlevoorwaarden waaraan uitgevende instellingen en CASP’s moeten voldoen. Andere lidstaten met sterke blockchainmarkten, zoals Duitsland, Nederland en Luxemburg, vereisen dat dienstverleners in cryptoactiva zich registreren bij hun nationale financiële autoriteit of centrale bank. Dit betekent dat marktdeelnemers moeten voldoen aan de afzonderlijke nationale procedures van ieder gastland om cryptoproducten of gerelateerde diensten binnen de hele EU aan te bieden. Zodra MiCA als EU-verordening is aangenomen, heeft deze voorrang over nationale wettelijke kaders die van toepassing zijn in de verschillende EU-lidstaten. Hierdoor ontstaat één vergunningstelsel voor CASP’s en worden de eisen voor uitgifte van en handel in tokens consistent gemaakt. Deze ontwikkeling in wetgeving zorgt ervoor dat bedrijven binnen de branche via één vergunning toegang krijgen tot de gehele Europese markt.

4. Inwerkingtreding

In september 2020 verklaarde de Europese Commissie aan het Europees Parlement en de Raad dat de vaststelling van een “compleet kader voor het verspreiden van Distributed Ledger Technology (DLT) en cryptoactiva in de financiële sector” een van de belangrijkste prioriteiten is bij de digitale transformatie van Europa voor 2024. De verklaring verwees specifiek naar het MiCA-voorstel, waardoor werd aangenomen dat de regelgeving binnen deze periode van 3 jaar de gebruikelijke EU-wetgevingsprocedure zal volgen. Aangezien de verordening een concept is en er hierover moet worden gesproken in het EU-Parlement en de Raad voordat deze definitief wordt goedgekeurd, zal de inhoud van het document waarschijnlijk nog worden gewijzigd. Voor een soepele overgang naar het toekomstige wettelijke regime is het echter van belang dat uitgevende instellingen van cryptoactiva en CASP’s nu al nadenken over de implicaties van MiCA.

Heeft u vragen over de MiCA? Neem dan gerust contact op met Willem-Jan Smits.

Tags: