04 jun Ook voor aandeelhouders zouden duurzaamheidsverplichtingen moeten gelden
Aandeelhouders zouden zich actief moeten inzetten voor de duurzaamheidstransitie van bedrijven waarin ze aandelen hebben. Zélfs als dit op korte termijn hun financiële belangen schaadt. Dit betoogde de nieuwe hoogleraar Ondernemingsrecht en financiering, Anne Lafarre.
Het bedrijfsleven, van klein tot groot, zou duurzamer moeten opereren. Dat is vooral een opdracht voor bestuurders van onder andere beursgenoteerde bedrijven: het nastreven van duurzame lange termijn waardecreatie. Aan aandeelhouders daarentegen worden nauwelijks verplichtingen opgelegd, terwijl hun macht aanzienlijk is.
Duurzaamheidsverplichtingen
Hoogleraar Ondernemingsrecht en financiering Anne Lafarre (Tilburg University) komt in haar inaugurale rede, die ze 17 april uitsprak, met een antwoord: de Nederlandse Corporate Governance Code (NCGC) zou dergelijke duurzaamheidsverplichtingen explicieter moeten vastleggen. Beleggers moeten worden aangemoedigd hun aandeelhoudersrechten actief in te zetten ter ondersteuning van de duurzaamheidstransitie, ook als dit op korte termijn financiële belangen schaadt.
Moderne aandeelhouders
De hoogleraar richt zich op twee typen moderne aandeelhouders: institutionele beleggers en beursgenoteerde moedervennootschappen van grensoverschrijdende concerns. Van beide typen aandeelhouders wordt steeds meer verwacht op het gebied van duurzaamheid. Bij institutionele beleggers zien we al groeiende aandacht voor duurzaamheidsthema’s, bij moedervennootschappen staat de vraag centraal in hoeverre zij verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor negatieve effecten op milieu en mensenrechten die voortvloeien uit activiteiten van buitenlandse dochtervennootschappen.
Rol aandeelhouders
Deze aandeelhouders hebben een behoorlijke machtspositie (en verantwoordelijkheid), maar juristen zien nog te weinig in wat dit betekent voor duurzame lange termijn waardecreatie. Daarom zou de NCG-code explicieter moeten vastleggen dat alle institutionele beleggers die aandelen houden in Nederlandse beursvennootschappen hun aandeelhoudersrechten actief moeten uitoefenen in lijn met duurzame lange termijn waardecreatie. Voor moedervennootschappen moet explicieter worden vastgelegd dat zij een plicht hebben om actief op te treden tegen mensenrechten- en milieuschendingen binnen hun dochtervennootschappen en handelsketen. Institutionele beleggers moeten op hun beurt moedervennootschappen actief aanspreken op deze verplichtingen, en daarbij hun middelen als aandeelhouders inzetten.
Pensioenfondsen en verzekeraars
Een soortgelijke verplichting zou moeten bestaan voor pensioenfondsen en verzekeraars: die moeten hun vermogensbeheerders zorgvuldig selecteren en aansturen. Lafarre deed hier empirisch onderzoek naar en toonde aan dat een zeer klein aantal zeer grote Amerikaanse vermogensbeheerders (zoals BlackRock) duidelijk minder waarde hecht aan duurzaamheid. Die hebben wel aanzienlijke stemmacht, ook in Nederlandse beursvennootschappen. Dit laat volgens Lafarre zien dat aandeelhouders waarschijnlijk niet alleen de drijvende kracht zullen zijn achter de klimaattransitie. De hoogleraar nodigt de Nederlandse institutionele beleggers uit om hun belangen in Nederlandse vennootschappen te vergroten om hun rol in Nederland te versterken.