Bestuurders moeten na negatief Bibob-advies alsnog forse leges betalen

Bestuurders moeten na negatief Bibob-advies alsnog forse leges betalen

Een gemeente zoekt investeerders voor het financieren en bouwen van een locatie voor raamprostitutie. Die locatie zouden zij van de gemeente huren. Op de tenderproces is de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Wet Bibob) van toepassing. Als het Landelijk Bureau Bibob (LBB) negatief adviseert, gaat het project met die investeerder niet door. Wie moet de schade vergoeden die de gemeente dan heeft geleden?

De gemeente sluit een huurovereenkomst met een investeerder (BV) voordat de Bibob-procedure is afgerond. Deze BV had om het project te financieren geld van een derde geleend. Snel na het sluiten van de huurovereenkomst vraagt de BV een omgevingsvergunning aan. Die wordt verleend, de leges bedragen € 167.810.

Geweldsmisdrijven

Enkele maanden later constateert het LBB een ernstig gevaar dat strafbare feiten kunnen worden gepleegd op de locatie. De leidinggevende van het project had meerdere strafbare feiten begaan, waaronder geweldsmisdrijven tegen vrouwen. In de huurovereenkomst staat dat de gemeente de overeenkomst dan onmiddellijk kan ontbinden. Opeisbaar geworden bedragen moet wel door de investeerder worden betaald, zoals de leges. Dat kan de BV niet meer nu de financier van de BV de financieringsovereenkomst heeft beëindigd vanwege het negatieve Bibob-advies. De gemeente vordert bij de rechtbank dat de BV alsnog de leges betaalt.

Risicovol project

De rechtbank wijst dat toe: de bestuurders zijn een risicovol project aangegaan, terwijl zij wisten of behoorden te begrijpen dat de gemeente schade zou lijden als de Bibob-procedure negatief zou worden afgerond. Die schade moeten de bestuurders betalen. Tegen dat vonnis gaan de bestuurders in hoger beroep.

Negatief Bibob-advies

Bij het gerechtshof betogen de bestuurders dat zij niet konden voorzien dat de financiering niet beschikbaar zou komen. Toen zij de huurovereenkomst tekenden, wisten zij niet dat de projectleider vrouwen had mishandeld. Maar daar gaat het niet om, stelt het hof. Het gaat er niet om of de bestuurders op de hoogte waren of hadden moeten zijn van het belaste verleden van de projectleider. Het gaat erom dat zij wisten dat de financiering van het project zou wegvallen als het Bibob-advies negatief zou uitpakken, en dat de BV dan de leges niet zou kunnen voldoen. De bestuurders hebben welbewust een voorzienbaar, voor rekening van de BV komend financieel risico op het bord van de gemeente geschoven. Het is ook onrechtmatig dat zij de voorwaarde waaronder de financiering was verstrekt (geen financiering bij negatief Bibob-advies) niet met de gemeente gedeeld.

Eigen schuld

De bestuurders vinden wel dat de gemeente eigen schuld heeft aan de kwestie. Tijdens het Bibob-onderzoek stelde de gemeente steeds nieuwe vragen, wat heeft geleid tot vertraging. Zonder die vertraging was eerder duidelijk geworden dat partijen geen huurovereenkomst hadden moeten sluiten. Maar ook dat veegt het hof van tafel: de bestuurders hebben zelf ingestemd met het tekenen van de huurovereenkomst waarin de Bibob-clausule stond (schade vergoeden als het project niet doorgaat).

Daadwerkelijke schade

Tot slot geloven de bestuurders niet dat de gemeente zoveel schade heeft geleden. De gemeente moet, stellen zij, maar aantonen dat die schade daadwerkelijk € 167.810 bedraagt voor de vergunningverlening. De werkelijk gemaakte kosten zullen fors lager zijn. Ook dat wijst het hof af. De gemeente baseert zich op de Gemeentewet, waarin staat dat de geraamde opbrengsten uit leges niet hoger mogen zijn dan de geraamde kosten die worden gemaakt voor de dienstverlening. Het gaat daarbij om de totale legesheffing in een jaar. Van individuele diensten wordt geen urenregistratie bijgehouden; de hoogte van de leges wordt jaarlijks vastgesteld op basis van kostendekkende normbedragen. Het hof bekrachtigt het vonnis van de rechtbank: nu op de BV niets kan worden verhaald, moeten de bestuurders de gehele schade uit eigen zak vergoeden, plus nog eens ruim € 14.000 aan proceskosten.